Timber by www.emsien3.com EMSIEN-3 Ltd

Cultuurlandschap Noord-Holland Midden

 Allereerst maar een een plaatje voor het praatje:

Bovenstaande landschappen worden, om een onderscheid aan te brengen tussen de landschappen ten zuiden van het Noord-Hollands Kanaal en de landschappen in de Kop aangeduid als Noord-Hollands Midden. Dit gebied is landschappelijk, cultuurhistorisch, recreatief enz. van grote waarde. Zó waardevol dat geprobeerd wordt dit deel van de provincie de status van Nationaal Landschap te geven. Dit met de bedoeling om de hierin aanwezige waarden voor de toekomst te behouden.
Een bijzondere fietstocht de Kennemer Classic, doorkruist dit bijzondere gebied. Diverse routes en afstanden organiseren wij elk jaar, graag verwijzen we u naar onze website voor meer deatial onder het kopje Kennemer Classic
De Noord-Hollandse landschappen zijn een "coproductie" van ontstaansgeschiedenis (getijdestromen, wind en water) én de manier waarop de mens daar door de eeuwen heen zijn stempel op gedrukt heeft.
Na de start in Noord-Kennemerland, in het voormalige mondinggebied van het Oer-IJ (de recent bij werkzaamheden aan het spoor bij Uitgeest gevonden prehistorische kano getuigt daar van) voert de route over de zogenoemde geesten naar het noorden. Deze geesten, bijvoorbeeld Middelgeest, nu Akersloot) waren nederzettingen, hoog en drooggelegen boven het met watergangen dooraderde groene landschap van de strandvlakten. Nu nog steeds in het landschap te herkennen door hun karakteristieke, die geesten omsluitende wegen. Anders dan de latere, rationele verkavelingswegen, volgende die eerste wegen de rondingen van de strandvlakten waarop die vroeg middeleeuwse nederzettingen gevestigd waren. Kijk maar een nauwkeurig naar een voldoende gedetailleerde kaart.
Van daaruit maken we, via het kruisen van het Noord-Hollandskanaal een doorsteek naar het landschap van de Droogmakerijen.
Dat Noord-Hollandskanaal, in de geschiedenis van Noord-Holland een belangwekkende ruimtelijke negentiende eeuwse ingreep in het landschap, is nog opmerkelijk gaaf, onaangetast, in het landschap aanwezig.
De droogmakerijen vertellen wel een van dé meest herkenbare delen van het verhaal over onze nederzettings,- en ontginningsgeschiedenis. De grote droogmakerijen, de Schermer, Purmer, Beemster, maar ook de kleinere, zoals de Eilandspolder, Belmer-, de Broeker-, de Graftermeer vormen een stevige én vooral leesbare basis voor de Noord-Hollandse landschappelijke en cultuurhistorische basisstructuur. Elk door hun eigen zeer herkenbare, rationele, geometrische verkavelingsstructuren, hun kenmerkende boerderijen (stolpen!) en bijbehorende waterstaatskundige geschiedenis en daaruit voorkomende elementen (ringdijken en ringvaarten, molens). Die droogmakerijen maakte ooit deel uit van een grotendeels aaneengesloten geheel van (later) verslagen veenmeren.
Vervolgens voeren de onderscheidende routes u door het oostelijke deel van het West-Frieslandse landschap met als kernkwaliteiten de lintbebouwing en de kreekruggen (Aartswoud, Hoogwoud, Benningbroek, Wadway, Nibbixwoud, Schellingshout, binnenlandse dijken; de droogmakerijen Wogmeer, Bennemeer en een gedeelte van het veenweidegebied polders Mijzen en Beetskoog. Elk met een eigen turbulente geschiedenis. Probeer je maar eens op de fiets voor te stellen dat de af te leggen route voorheen grotendeels uit water bestond.
Deze rondleiding (grote stappen, snel thuis) door enkele van de meest aansprekende beelden van ons fraaie Noord-Hollandse landschap eindigt met het aandoen van de regio Waterland. Dit landschap kenmerkt zich door vrijwel aaneengesloten veenontginningslandschappen, afgewisseld met grote 17e eeuwse droogmakerijen. Dit veenweidegebied heeft nog een zeer hoge concentratie aan archeologische vindplaatsen. Dit komt door de nog steeds relatief hoge grondwaterstand. Daalt deze door veranderend grondgebruik, dan gaat dit voor het begrijpen onze ontstaansgeschiedenis zo belangrijke archief voor altijd verloren (want water preserveert) . Vandaar het belang van het behoud van het landschap, behouden van de voor deze regio zo belangrijke melkveehouderij, koeien in de wei!
De historische verkavelingstructuren zijn grotendeels zichtbaar in het landschap. Het waterpatroon is vaak bepalend voor de identiteit. De grutto's en tureluurs laten zich hier als op weinig andere plaatsen horen en bewonderen! Een groot gedeelte van dit veenweidegebied o.a. Polder Wormer, Jisp en Neck) is benoemd tot zogenoemd Belvedèregebied en is uniek voor Nederland! En daarmee voor Nederlanders, of meer in het bijzonder voor Hollanders: voor de wereld
En wat heeft dit alles nu met fietsen te maken? Enerzijds niets en tegelijkertijd alles!
Het landschap en de cultuurhistorie van onze provincie is net als een boek. Het vertelt het boeiende verhaal van aanpassen en inspelen op de omgeving en daarmee het verhaal van wat de provincie heeft gemaakt tot wat het nu is (en wordt). Een dergelijk boek is nooit af! En op de fiets kan je als op weinig andere manieren een dergelijk boek lezen. Waar je in de auto te snel gaat, en als wandelaar (te) langzaam, is de fiets bij uitstek het vervoermiddel om op hopelijk, een mooie, zonnige middag van onze omgeving kennis te nemen. Om in een  middag de verschillen, maar ook de overeenkomsten te zien, uitgedaagd te worden om nog eens terug te gaan, er een ander boek bij te pakken, werkelijk kennis te nemen van het bijzondere van onze nabije omgeving. Een omgeving die we doorgaans als zo vanzelfsprekend aan ons voorbij laten trekken, maar die in feite een levend geschiedenis boek vormt.
We nodigen u als KennemerToerClub  dan ook uit, om op de fiets met ons dit boek te delen. En net zoals met lezen: de een doet dat snel, de ander neemt daar wat meer tijd voor, met meer aandacht voor details. Zo is de route dan ook uitgezet. Met voor ieder wat wils. De hoofdstukindeling (de route) is in ieder geval al uitgezet. Wij hopen u dan ook op aanstaande Kennemer Classic aan het vertrekpunt te ontmoeten.